Wednesday, 27 March 2013

આધેડપંચક

(૧) ડાયાબિટીક


શું કરીએ ? કોઠાની આગ અને ડળકન્તી દાઢના આ શૂળનું ?
આધેડનો આર્તનાદ સાંભળો હે નાથ !
                   હવે કાઢો નખ્ખોદ ગોળપાપડીના કૂળનું....

જીવ સાલો લાલચું તે આમ તેમ ભટકીને
થઈ બેસે ગળપણના દેશનો ગુલામ
હાથે કરીને હોય વ્હોરેલી પીડા તો
   કોને જઈ દેખાડો અંદરના ડામ ?
સપનામાં ખાધેલા ચુરમાના બદલામાં
દાંતણ કરવાનું રોજ લીમડાના મૂળનું .....
શું કરીએ ? કોઠાની આગ અને ડળકન્તી દાઢના આ શૂળનું ?

સાકરના ‘સા’-નો ‘ને ખાંડ તણા ‘ખાં’-નો પણ
    આખ્ખો વિભાગ સાવ રાખવાનો નોખ્ખો
ભાષાને ભોળવીને સુગર ફ્રી કરવાની
છેકભૂંસ કરી કરી કરવાનો શબ્દકોષ ચોખ્ખો
આધેડ સૌ એક્ સાથે નામ લઈ નહી નાખો
જલેબી ‘ને સૂતરફેણીના વર્તુળનું ....
શું કરીએ ? કોઠાની આગ અને ડળકન્તી દાઢના આ શૂળનું ?

 (૨)અનિદ્રારોગી


આધેડને નીંદરથી બાર ગાઉ છેટું ...
ખાટલીમાં પડ્યા પડ્યા તરફડવું
જેમ કોઈ ખાટકીના પગ તળે ઘેંટુ...

ભીંતોને ઊગ્યા હો કૂતરાના કાન એમ
ગુસપુસનો કરતી ધજાગરો
રાતી આંખ્યું જોઈં આખુંએ ગામ પૂછે
શેનો આ  કીધો ઉજાગરો ?
જોતું જડી જાતું લોકોને એવું કે,
તરબૂચ થઈ જાય ઓલ્યું ટેટું...
આધેડને નીંદરથી બાર ગાઉ છેટું ...

બાકસની છેલ્લી દીવાસળી ય દગો કરે
એવો ઉપક્રમ રોજ ઊંઘનો
મંતર-માંદળિયાં ય ધૂળ : હવે
                        કરવો ઉપાય કિયો બેઠેલી બૂંધનો ?
‘તારા ગણવાથી રાત પૂરી ના થાય ‘
એમ કેતુ’તુ  કોણ મારું બેટું....
આધેડને નીંદરથી બાર ગાઉ છેટું ...


(૩)સ્વપ્નભોગી


આધેડની નીંદરને સપનાંઓ ઠોલે ભૂતકાળના
રાત પડ્યે ઊખલતા સામટા બનાવ
                એણે માણેલા મનગમતા ઢાળના

ઝોલું ચડેને જીવ રણઝણવા નીકળતો
ઝાંઝરના ઠમકારા સાથે
પાછલે પહોર આંખ ખૂલે ત્યાં એ જ સાલો
ખાલીપો સૂતો સંગાથે
આખ્ખી જામોકામી ધૂમાડો થઈ જાતી
    ઊછળતા લોઢ ભૂંડી ગાળના
આધેડની નીંદરને સપનાંઓ ઠોલે ભૂતકાળના

વળી પાછાં ચડતી સવારવેળ જડી જાય
   સુખનામી પાંચ-સાત ટીપાં
સપનાંની મા-ને કોઈ પરણે ભડવીર તે
      રળવાના આવા રાજીપા ?
ભીનાતાં, સૂકાતાં ફીફાઓ ખાંડવાના
    ‘હાશ’ના ‘ને  ‘હૈયાવરાળ’ના
આધેડની નીંદરને સપનાંઓ ઠોલે ભૂતકાળના


(૪)સાયટિકાગ્રસ્ત


ઊંહ્કારે  આહ્કારે  જીવે આધેડ : કાંઈ  જીવે...
સણકા, સબાકાની દૂઝતી જાગીર  યાને
કેડ નામે ખમતીધર ખેડ : કાંઈ  જીવે 

એક્ તો હો ઢળું ઢળું જાજરતી ઉંમર
‘ને એમાં વળી વિધુરાઈ ઉંબર પર બેઠી
એટલું હો ઓછું તે બામ્બળ કોઈ બોરડી શી
બરડેથી પીડાઓ ઊતરતી હેંઠી
ખૂટતી ખોરાકીની આખરી નોટીસ લઈ
કરતાં બજારું પરેડ : કાંઈ જીવે
ઊંહ્કારે  આહ્કારે  જીવે આધેડ : કાંઈ  જીવે...

આયોડેક્સ, બામ જેવું ઘસવું પણ
પીઠ સુધી પહોંચવામાં પોતાનો હાથ પડે ટૂંકો
વકરેલા  દરદને લોટ જેમ ગુંદનાર
ક્યાંથી હવે પાકે કોઈ છોકરો બળૂકો
ઓસડ ‘ને લેપ બધાં ખાડે નાખીને
પેઈનકિલરની  પાડી ઘરેડ : કાંઈ જીવે
ઊંહ્કારે  આહ્કારે  જીવે આધેડ : કાંઈ  જીવે...


() મરણોન્મુખ


કાને  બહેરાશ અને આંખોમાં હરે ફરે મોતિયો
ઓલવાતા અંગોને જાળવવા ઝૂઝે રે
  ઝાકળના ખેતરે રખોપિયો

ચોપનમાં વરસે છેક ગોઠવાતા ઘરઘરણે
કુંડળીમાં પાડ્યું તેં  વાંકડું
વાત-વાતે નડતાં કમુરતાં ‘ને પંચક તે
                 ગાડે ઘલાય નહી લાકડું
કહ્યામાં  રહ્યા નહી એક્કે ઈશારા ‘ને
હોઠ પર થીજી સિસોટિયો
કાને  બહેરાશ અને આંખોમાં હરે ફરે મોતિયો

મુઠ્ઠી તણખલાની કાયાને ચરી જાય
વગડાઉ લહેરખીનું ટોળું 
આથમતી વેળાએ ઝાંખું ઝબૂકે તું
  ફૂટેલા ભાગ્યનું કચોળું
અડધેરું વય વહ્યું પાણીને મૂલ 
 અને અડધાનું ગવડાવે જિયો..જિયો
કાને  બહેરાશ અને આંખોમાં હરે ફરે મોતિયો
(રાગાધીનમ્ગીતસંગ્રહ -૨૦૦૭ {પ્ર : રંગદ્વાર પ્રકાશન, જી-૧૫ યુનિવર્સીટી પ્લાઝા, નવરંગપુરા અમદાવાદ -૩૮૦૦૦૯ ફોન :૦૭૯ ૨૭૯૧૩૩૪૪.}પૃ.૧૦૩ થી ૧૦)

2 comments: