Sunday, 20 November 2011

એક અ-નિયંત્રિત ગઝલ



ઓગળે દૃશ્યો બધા ધુમ્મસ બની
શ્વાસ મધ્યેની તિરાડો, વિસ્તરો હજી

ક્યા હશે તું ? ત્યાં ? અહીં ?
ચોતરફ ઘૂમી - ઘૂમી - ઘૂમી – નઝર પાછી વળી

આ અચાનક શિલ્પના ઉચ્ચાર—
--થી  દ્રવી ભાષા નવી

કે તરસનો લશ્કરી પડાવ   
જળવિહોણી ફક્ત એક જ વાતથી ઉઠ્યો છળી

સાવ ખુલ્લે હાથ આવ્યો, નીકળ્યો ભરપૂર
કોણ જાણે આપ—લે  શેની કરી !

શું ખબર ઘટના હશે ; અફવા હશે .....
સૌ કહે છે : છેડતી સુગંધની પણ થઈ હતી .

ઘરમાં


બેવડ   વળીને    કોઈ    ખૂણામાં   ઊંધમુન્ધ    સૂતું    હોય    અંધારું
ઘરમાં તો એવું પણ હોય !
તું   ધારે   ચકલીની   લોહીજાણ   ચાંચ  વિશે   કાચ  વિશે  હું  ધારું
              ઘરમાં તો એવું પણ હોય !

મોભાદાર  પહેરવેશ  પહેરીને  બેઠેલા  દીવાનું  સ્થાન  હોય    નક્કી
અજવાળું ઓરડામાં આમ-તેમ ફર્યા કરે, જાણે કોઈ વૃદ્ધ હોય જક્કી
સૌ સૌને પોતાનાં  ગીત હોય  તેમ  છતાં ગણગણવું સૌનું સહિયારું
          ઘરમાં તો એવું પણ હોય !
બેવડ વળીને કોઈ ખૂણામાં.........


ચપટીભર ઘટના ‘ને ખોબોએક સપનાં લઇ વહી જાશે પાંચ-સાત દાયકા
સગપણના   સરવાળા   દંતકથા   કહેવાશે,   વાંધા  પડે  તો  ઉડે   વાયકા
તું    કહેતી    સામેની   બારી   તે   આપણું    આકાશ   છે :  હું  કહેતો  વારુ
     ઘરમાં તો એવું પણ હોય
બેવડ વળીને કોઈ ખૂણામાં..........

Tuesday, 15 November 2011

તનાવપૂર્ણ શહેર


અવાજને   પૂરી  દીધો  છે ચોગઠામાં
થશે  બિંધાસ્ત  આવ-જા હવે સભામાં

આ લકવાગ્રસ્ત હાથનો ય હેતુ એ છે ?
કે,  કોઈ  ગેરહાજરી ન  હો  ઝભામાં ?

બધી ક્રિયાથી આંખ અળગી તો કરી પણ
હજુ  ચહલપહલ  ખૂંચે  છે પોપચાંમાં

ઉદાહરણ   તરીકે  મેં   અનંગ  ગાયો
તો એમણે તરત પહેરી લીધો ગળામાં

તનાવપૂર્ણ   શહેર   આખું    ઉંચકીને
મળો છો કેમ  હરવખત  મને જ સામા ?

સમુદ્ર  નામ  હોય   છે  અનેક  પળનું
કરે  છે  ડહોળવાના  યત્ન સૌ  નકામા

Sunday, 13 November 2011

ઊંડા પાણીમાં દડો


આંખોમાં  છે  કપાસી  શ્વાસોમાં  ઝામરો
અમને  ફળ્યા છે એવાં  કોઈને  ના ફળો

આ પહાડ્વત દ્વિધાનો વિકલ્પ અન્ય શું ?
થોડો  હું   ઉતરું  ‘ને   થોડાં  તમે  ચડો

લાવો   અવાજને   બન્ને   કાન  ઝાલીને
એણે જ  શાંત  મન  ઉપર  હુમલો  કર્યો

પથરાળ દૃષ્ટિ તાકી   ઊભા  છે સૌ અહીં
હું  કેમ   નીકળું  લઈને  માટીનો  ઘડો ?

કોઈ તો  ક્યાંયપણથી  આવી  અને મળો
ગબડી  પડ્યો  ફરી  ઊંડા  પાણીમાં દડો

Thursday, 10 November 2011

ડહાપણ દાખો !


રહીએ,  જેમ તમે  જી ! રાખો !
કાં અબોલા અમથી આવા, કૈ તો ડહાપણ દાખો !

વરત – આખડી સૌ મૂકી દઉં, ના કોઈ પૂજું  દેવ
પૂછી  બીડું  પલક, ખીંટીએ  ટાંગુ  સઘળી   ટેવ 
ત્યાં જ  ઉડીએ , જ્યાં  ઉડાડે તમે દીધેલી પાંખો !
રહીએ,  જેમ તમે  જી ! રાખો !

મેં  ક્યાં  માંગ્યું ? સોને-રૂપે  માંઝી  દો  મનસૂબા
ઝળઝળિયાં દો, તો પણ મારે રતન-છલોછલ કૂબા
ધૂળધફોયા  ખોળે  જરાંક, અમી  નઝર તો  નાખો !
 રહીએ,  જેમ તમે  જી ! રાખો !

Wednesday, 9 November 2011

દોહા



(૧) સખ્ય

દદડે દસ દસ ધારથી  રસ  નીતરતું વ્હેણ
ઝીલો તો જળધાર બને લખીએ તો લાખેણ.

ચૌદ કળાએ  ચંદ્ર, તો  સોળ કળાએ  આંખ
વ્હાલપ  ફૂટે   વૃક્ષને ,  શરીરે  ફૂટે  શાખ

તારામાં  તું  ઓતપ્રોત,  હું  મારામાં લીન
ઘરની જર્જર ભીંત પર  મૂક  લટકતું બીન   

તું  ચૈતરની   ચાંદની  તું  મંત્રોના   જાપ
સ્પર્શું, ચાખું, સાંભળું,  સઘળે  તારો  વ્યાપ

મારા  મદીલ ‘સા’  ઉપર તું  પંચમની ટીપ
લય સંધાયો જોગ-નો ઝળહળ પ્રગટ્યા દીપ

ઝળઝળિયાં-ની  જોડ તું, તું  ઘનઘેરી  સાંજ
નેહે   તન-મન  કોળતા,  વ્રેહે   હૈયે   દાઝ

ગહન ગૂફના ગોખમાં,  તેં  પ્રગટાવી  જ્યોત
અંધારું  લઇ પાંખમાં,  ઉડ્યાં   અંધ  કપોત


(૨) સાંપ્રત

છાપે  ચડતા  શહેરનાં,  રૂપ નવાં  હરરોજ
પા કોલમની આંખને  આઠ  કોલમનો બોજ

છાતી  વચ્ચે  વિસ્તરે,  બહુમાળી  ષડયંત્ર
અજગરબંધ  ઉચ્છેદવા  કોઈ ના જાણે મંત્ર

દસ્તક  દેવા  દ્વાર પર,  આવે  ઇન્દ્રધનુષ્ય
એવી  પળની  રાહમાં  વીતી ગયું  આયુષ્ય

હાંફે,  દોડે  ફરી  ફરી,  કહો  કેટલે  લક્ષ્ય ?
ઇમારતી  અરણ્યમાં   માણસ  શોધે ભક્ષ્ય

વ્યાકૂળ નઝરે તગતગે, ક્ષિતિજ લગ સરિયામ
આવી   બેઠું   નેજવે.    વ્હાલવછોયુ    ગામ

આ   છેડે  સોનાપુરી   ‘ને   ઓ  છેડે  છે  ઝૂ
શહેર ભરચક ભીડ, ધૂમાડો, અકળામણ ‘ને બૂ  




 (૩) સમજ

તન  બહેરાં મન આંધળાં, સમજણ સારાસાર
સૌને  સૌનાં  આગવાં   વાણી  ‘ને  વ્યવહાર

વીગતની ગત વળી વળી,  વાંચો વિગતવાર
ઉકેલી  ઉકલે   નહિ,   અવળે  અર્થ   અપાર

પળમાં પર્વત થઈ રહે, પળમાં  અનગળ કૂપ
કાંઠે  બાજી   કામના    અણકળ  એનાં   રૂપ

તંતુ તંતુ   બહાર  બધું,  ભીતર  ઘન  ઘેરાવ
ખણી   ખોતરી   દૂઝતા   રાખ્યા  સુક્કા ઘાવ

ક્યાં  જઈ દસ્તક દાખવું ?  દશે દિશા અકબંધ
જરાજીર્ણ    ઝાંખો  દિશે,   નદી  નાવ  સંબંધ

લાલ,  રતુંબલ,  જાંબલી   ઊછળતો  રઘવાટ
લઈને અણબૂઝ આરદા,  અનમિષ જોતા  વાટ

કાયા    કૌતુક   કોડિયું,  વાં   માટીનો    કુંભ
તું  અડકે  તો  ઝળહળે  હે !   ભડભડતા  ડુંભ

Sunday, 6 November 2011

આજીજી ?



અરજ  વિનવણી  આજીજી ?
શું કરીએ કઈ રીતે રહેશો રાજી ? જી !

તમે કહો  તે ઓઢું – પહેરું, તમે  કહો  તે  સાચું
મધ - કાજળને લઢી, સુરમો આંખે આંજી નાચું
તમ કાજે લ્યો ! વસંત વેડું તાજી જી !
શું કરીએ કઈ રીતે રહેશો રાજી ? જી !

ઝાકળનાં  પાથરણે પાડું, સુગંધની  ખાજલીયું
વ્હાલપથી નિતરતી રસબસ બંધાવું છાજલીયું
હરખે હરખે હારું રે ભવબાજી જી !
શું કરીએ કઈ રીતે રહેશો રાજી ? જી !

Thursday, 3 November 2011

હજુ પઢ યથાવત.



નથી પામવાની રહી રઢ યથાવત 
અપેક્ષા થતી જાય છે દ્રઢ યથાવત 

હશે અંત ઊંચાઈનો ક્યાંક ચોક્કસ
કળણ સાથ રાખી ઉપર ચઢ યથાવત

પવનની ઉદાસી જ દરિયો બની ગઈ ,
પડ્યો છે સમેટાઈ ને સઢ યથાવત

જરા આવ-જા આથમી તો થયું શું ?
જુઓ ઝળહળે તેજ-નો ગઢ યથાવત

નવો અર્થ મળશે સતતતાના છેડે ,
શબદ સંયમી છે હજુ પઢ યથાવત.